Zmagania z niepłodnością lub stratą kolejnej ciąży to dla małżonków ogromne obciążenie emocjonalne. Często, mimo wykonania wielu podstawowych badań, przyczyna niepowodzeń wciąż pozostaje nieznana. W wybranych sytuacjach uzupełnieniem diagnostyki może być ocena endometrium — błony śluzowej macicy — przy użyciu barwień immunohistochemicznych.
Czym różni się ta metoda od standardowych procedur i jakie informacje może wnieść do poszukiwania przyczyn trudności z uzyskaniem lub donoszeniem ciąży?
Krok dalej niż standardowa histopatologia
Klasyczne badanie histopatologiczne pozwala ocenić ogólną budowę komórek i tkanek. To bardzo ważne badanie, które w określonych sytuacjach można uzupełnić o dodatkowe barwienia.
Barwienie immunohistochemiczne to technika laboratoryjna wykorzystująca przeciwciała do oznaczania określonych białek w tkance. Dzięki temu można dokładniej rozpoznać wybrane rodzaje komórek, w tym komórki układu odpornościowego, i ocenić ich rozmieszczenie. Metoda uzupełnia ocenę histopatologiczną.
Kluczowe markery w immunologii rozrodu
CD138 i CD56 dostarczają różnych informacji. Ich znaczenie kliniczne oraz możliwości wykorzystania wyniku w planowaniu leczenia nie są takie same.
CD138 — przewlekłe zapalenie endometrium
Przewlekłe zapalenie błony śluzowej macicy może przebiegać bezobjawowo i bywa rozpoznawane podczas diagnostyki niepowodzeń rozrodu. Barwienie CD138 pomaga uwidocznić plazmocyty w podścielisku endometrium i wspiera rozpoznanie tego stanu. Wynik wymaga jednak oceny patomorfologa oraz odniesienia do całego obrazu klinicznego. Kryteria rozpoznania, w tym progi liczby plazmocytów, nie są w pełni ujednolicone.
Po rozpoznaniu przewlekłego zapalenia endometrium lekarz może rozważyć antybiotykoterapię. Wyniki badań dotyczących jej wpływu na uzyskanie ciąży i urodzenie dziecka są niejednoznaczne, dlatego nie można obiecać poprawy rokowania na podstawie samego wyniku CD138.
CD56 — maciczne komórki Natural Killer (uNK)
Komórki uNK są naturalnym elementem układu odpornościowego błony śluzowej macicy i uczestniczą w procesach związanych z implantacją oraz rozwojem łożyska. Barwienie CD56 umożliwia ich uwidocznienie, ale sama liczba tych komórek nie określa ich aktywności ani nie dowodzi „odrzucania zarodka”. Ich liczebność zmienia się również w trakcie cyklu miesiączkowego.
Nie ustalono powszechnie przyjętych progów pozwalających na podstawie tego badania rozpoznać przyczynę niepowodzeń i dobrać skuteczne leczenie immunologiczne. ESHRE nie zaleca badania komórek NK w diagnostyce nawracających niepowodzeń implantacji. Ocena CD56 nie powinna być przedstawiana jako rutynowe badanie ani samodzielna podstawa leczenia.
Przywołane zalecenia dotyczą nawracających niepowodzeń implantacji w leczeniu IVF. Nie należy automatycznie przenosić wyników badań z tej grupy na wszystkie osoby z niepłodnością lub poronieniami nawracającymi.
Holistyczne podejście do płodności
Znaczenie ma nie tylko samo zlecenie badania, ale także połączenie jego wyników z profilem hormonalnym pacjentki, oceną andrologiczną męża oraz dokładnym wywiadem medycznym. Takie całościowe spojrzenie — łączące wiedzę z zakresu ginekologii i immunologii klinicznej — pomaga zaplanować postępowanie dostosowane do sytuacji obojga małżonków.
Jeżeli doświadczasz trudności z uzyskaniem lub donoszeniem ciąży, a dotychczasowa diagnostyka nie przyniosła odpowiedzi, zapraszam na konsultację do Ulman Clinic w Rzeszowie. Wspólnie omówimy dotychczasowe wyniki oraz zasadność dalszych badań i możliwości leczenia.